In Griekenland – III

Twee dagen Lesbos

Bij Nikos en Katerina werden we heel hartelijk ontvangen. Vooral Leandra, die al een oude bekende van ze was. De “Jamil en Jamila” boeken zijn bij hen afgeleverd. Desondanks en ondanks het feit dat we 23 kilo mee mochten van Athene naar Lesbos en onze overbodige rommel in ons appartement in Athene konden achterlaten, had ik een loodzware koffer met overgewicht … Dat kwam natuurlijk door “Dawar” die mij in ruime getale vergezelde.

’s Nachts had Leandra eindelijk het bericht gekregen dat niet alleen Because We Carry  maar óók Save the Children toestemming gaf voor mijn workshop. Die zijn we in Mytilini voor alle kinderen gaan kopiëren en daarna reden we naar Kara Tepe. Na alle officiële registraties liepen we het kamp in. De tenten met sneeuw die ik van de winter veelvuldig op het nieuws voorbij zag komen zijn inmiddels vervangen door isoboxen. Ik probeerde me in te beelden hoe het is om alles achter te moeten laten, de levensgevaarlijke boottocht te overleven en in zo’n isobox te wonen met vijf kinderen … Niet wetend wanneer je ‘verder’ mag en waar naar toe …

We boden een Grieks exemplaar van “Jamil & Jamila” aan aan General Manager
Stavros Mirogiannis.

20170427_131432

Later op de middag gingen we naar ‘de zwemvesten’ aan de andere kant van het eiland. Ik kan hier niet veel over zeggen, ik schiet nog elke keer vol als ik mijn foto’s zie, de ellende die erachter zit, onmetelijk, onmenselijk …

IMG_20170427_164403_917

De volgende dag stonden we samen met de leden van team 80 van BWC 825 ontbijten klaar te maken die we daarna ronddeelden. Na de workshop (er werden boze mannen getekend achter tralies; al het fruit in het land van herkomst werd in de meest onwerkelijk mooie kleuren getekend; ook de bananen die bij het ontbijt horen werden vaak op papier gezet) haalden we de vier kratten met boeken op: “Jamil & Jamila” in het Arabisch, Frans, Grieks en Urdu, “Dawar” in het Farsi. (Ondanks het feit dat we 250 exemplaren hadden laten drukken, hadden we Farsi tekort. Die sturen we na.)
Wat waren de kinderen weer blij!
(Vanwege de privacy van de kinderen post ik hier geen foto’s van).

IMG_20170428_120515_789

 

In Griekenland – I

Zaterdagavond vertrokken Ellen Singer, haar zoon Storm en ik met vele “Jamil & Jamila” boeken naar Athene. Virginia Katsimpiri haalde ons van het vliegveld en Leandra Zoulfoukaridis wachtte ons op in het appartement.

Natuurlijk dook ik meteen op de dozen met “Dawar” af. Het is altijd spannend en geweldig om je nieuwe boek voor het eerst in handen te houden, maar dit keer was het wel extra speciaal.

Lezing

Zondagavond hielden Ellen en ik bij PEEMPIP een lezing over “Jamil & Jamila” waar we op het laatste moment nog slides over de minicontainers van Esther van der Ham en ook over “Dawar” aan toegevoegd hebben. Never a dull moment. De presentatie werd live gestreamd via Facebook. Voor alles is een eerste keer 🙂

20170423_185011

Nederlandse Ambassade

Maandag vertrokken we naar de Nederlandse Ambassade waar we heel hartelijk werden ontvangen. We zijn ruim een uur binnen geweest en hebben uitgebreid kunnen vertellen over het Jamil & Jamila project en over de net verschenen Dawar voor de Farsi-sprekenden die hier in Griekenland in grote getale aanwezig zijn. Voor allebei bestond grote interesse.

20170424_125523

Safe Haven

’s Middags stond Safe Haven op het programma. We maakten kennis met Salam Aldeen in het House of Peace. De kinderen waren blij met de boeken en begonnen enthousiast te kleuren.

FB_IMG_1493192881185

Heel bijzonder

Salam liet ons het huis zien. In de laatste kamer zaten twee Syrische vrouwen. De ene vrouw bleef me maar aankijken en vroeg toen of ik in Turkije was geweest. Ik zei ja.
“Near the Syrian border?” vroeg ze verder. Ik knikte.
“In Kilis? Ik knikte weer.
Ze vroeg wanneer dat geweest was en ik antwoordde dat dat eind 2014 was.
Dat klopt, zei ze, Want daar hadden wij elkaar al ontmoet.
Wij waren niet de enigen die even met betraande ogen stonden en niets konden zeggen. Dit zal ik nooit vergeten!

20170424_155412

Laat je raken!

Ik ben nooit het type geweest dat vroeger dagboeken of verhalen schreef en had al helemaal niet de wens om schrijfster te worden.
In 2008 ben ik in een dichtersgroepje gerold. In het begin was het ‘leuk’, later merkte ik dat ik op deze manier bepaalde zaken van me af kon schrijven. In een heftige periode van mijn leven was het dus logisch om daarover te gaan dichten. In dezelfde tijd heb ik mijn eerste kinderboek geschreven. Het boek gaat niet over mij, maar ik herken er gebeurtenissen in, emoties.
Door te schrijven krijg ik grip op dingen die in mij en om me heen gebeuren.

Schrijf over wat je kent
Een van mijn lievelingsauteurs is Erich Kästner. In zijn beroemde kinderboek ‘Emil und die Detektive’ vertelt hij dat hij over ‘iets onbekends’ wilde schrijven, maar daarin vastliep. Een nuchter iemand zei hem toen dat je ‘alleen maar kan schrijven over zaken die je goed kent.’
Dat klopt natuurlijk niet, want dan zou er geen fantasy of SF bestaan, maar ik kan me hier wel in vinden. In al mijn kinderboeken, verhalen en gedichten zie ik stukjes uit mijn eigen leven terug. Soms verstopt, soms duidelijker.

Waarover zal ik schrijven?
Ik hoef geen onderwerpen te zoeken. Hoe zweverig het ook klinkt, het lijkt of zij naar mij toe komen. Ze kruipen onder mijn huid en ik ‘moet’ er wat mee. Het hoeven ook niet per se mijn eigen belevenissen te zijn als het me maar wat doet.

Laat je raken!
Zo begon ik een paar jaar geleden te vertalen voor kinderen die slachtoffers zijn van de Syrische burgeroorlog. Wat begon als vertalen, eindigde met het schrijven van de kinderboekenreeks ‘Jamil & Jamila’. Na het schrijven van deel 1 zijn we aan de Syrische grens geweest waar we de boeken aan Syrische vluchtelingen hebben uitgedeeld.
Ook al dacht ik dat ik heel goed wist waarover ik schreef – naast het vertalen had ik veel research gedaan – toch merk ik aan deel 2 dat ik er toen écht geweest was. Dat ik de angst, het gevaar heb meegemaakt en gevoeld. En beter kan weergeven.

Afgelopen zomer was ik in Berlijn voor gesprekken met een journalist die is opgegroeid in de Gazastrook. Ook dáár leven kinderen in oorlogsomstandigheden. Hij vroeg of ik kinderverhalen wil schrijven voor zijn kleuterscholenproject.
En ik? Ik laat me weer raken. Ik wil kinderen die hulp nodig hebben en die op mijn weg komen helpen en dat kan ik door te schrijven. Niet over ze, maar voor ze.

berlin-majed  Overleg in Berlijn over de kleuterverhalen

Wist je dat …

  •  (ook) Syrische traumadeskundigen bevestigd hebben dat het boek ‘Jamil & Jamila’ de kinderen helpt om hun trauma’s te verwerken?  Er zitten in Libanon honderdduizenden kinderen, genoeg te doen …  De kinderen krijgen deel 1 en deel 2 in één boek, uiteraard in de Arabische versie.
  • ‘Jamil & Jamila’ inmiddels in het Nederlands, Engels, Duits en natuurlijk Arabisch te koop is? Binnenkort volgen Frans, Spaans en Italiaans.
  • Alle vertalers belangeloos meewerken aan dit prachtige project?
  • Uitgeverij Droomvallei voor elk in Europa verkocht boek een gratis Arabisch exemplaar ter beschikking stelt aan een kind in een vluchtelingenkamp?

                                                         Ministerie

(2014, Syrische interim ministerie in Gaziantep)

Jamil & Jamila naar Libanon met Elsbeth en Esther

In september is het zo ver. Dan gaan Esther van der Ham en ik naar Libanon om de boeken “Jamil & Jamila” uit te delen in de vluchtelingenkampen daar.
Alhoewel, vluchtelingenkampen … het blijkt meer een soort wildkamperen te zijn. Het blijkt er daar heel anders uit te zien dan wat we gewend waren van Turkije/Syrië. Twee miljoen Syriërs wonen daar in tenten, vaak al jaren lang.

Esther heeft voor de Arabische versie van het boek voor Libanon een nieuwe kaft ontworpen, juist omdat het er daar heel anders uitziet. Dit is hem geworden. En ja, de voorkant staat op de achterkant en andersom.

Jamil & Jamila voor Libanon

 

Jamil & Jamila Arabisch voor Libanon

Wij gaan dus in september naar Libanon om daar de boeken uit te delen.  Liefst zoveel mogelijk boeken! Als je wil bijdragen kan dat. Heel graag zelfs.

Wat kan je doen?
1. Koop een boek Jamil&Jamila. Er zijn inmiddels drie delen te bestellen. Voor ieder in Europa verkocht boek doneert Esther als uitgever een extra boek aan de kinderen in de kampen.
Deel 3 wordt verzonden vanaf 12 juni.
Deze boeken zijn bij alle (online)boekwinkels te verkrijgen. Nederlandse kinderen krijgen daarmee meer begrip voor hun leeftijdgenootjes die onder heel andere omstandigheden leven.

2. Direct sponsoren is de tweede mogelijkheid.
Volg daarvoor de volgende link: https://www.droomvalleiuitgeverij.nl/product/sponsor-boek/

3. (Een van) ons uitnodigen voor een (betaalde) lezing op school of bedrijf.
Daarvoor kan je een mail sturen  naar info@elsbethdejager.nl  of info@droomvalleiuitgeverij.nl

Jamil & Jamila: Jij een boek? Zij een boek!

 

 

Gelukzoekers

Ben ik een gelukzoeker? Ik ben getrouwd met de liefde van mijn leven. We hebben twee geweldige kinderen en een nog geweldiger (voor zover dat mogelijk is …) kleinkind. Ook hebben we elke dag genoeg te eten, te drinken. We hebben een veilig dak boven ons hoofd en wonen niet in een tent waarin je zomers wegbrandt en die in andere jaargetijden onder water staat. We mogen geloven wat we willen. Er is voor elk kind onderwijs. Natuurlijk zitten er ook dingen tegen, maar toch, ik ben een gelukkig mens.
Elk jaar komt de zomervakantie en begint het te kriebelen. En ga ik op zoek naar interessante landen en gebieden om nóg even wat gelukkiger te worden.
Dus … ben ik een gelukzoeker.
Alleen: hier in Nederland noemen wij dat bijtanken. Of ontstressen. Of opladen voor het volgend jaar.

Lesbos

Een paar jaar geleden had ik het geluk dat ik zelfs door iemand werd uitgenodigd om mee naar Lesbos te gaan. We reden heel ontspannen met de eigen auto naar Schiphol. Namen veilig het vliegtuig naar Athene en omdat we daar toch waren, besloten we een hotelletje te boeken en er een paar dagen cultuur aan vast te plakken. Vervolgens vlogen we door naar Lesbos, waar een hotel met zwembad op ons wachtte en niet te vergeten: paarden. Want daar waren we eigenlijk voor gekomen. Om dit prachtige eiland per paard te verkennen.
Op een ochtend voor zonsopgang reden we naar een strandje. In de verte zagen we Turkije liggen.
Op het strandje ontzadelden we de paarden. Badpak zat al onder de rijkleren, dus snel rijbroek, shirt en rijlaarzen uit en met paard en al de zee in. Eerst stapvoets, later zwom mijn paard met mij dus op haar rug terwijl de zon langzaam opkwam. Reken maar dat dat geluk is.

Zwemmen met de paarden

Zwemmen met de paarden

En nu, op exact hetzelfde strandje bij exact dezelfde baai komen er dagelijks mensen aan land. In overvolle, gammele bootjes. Mensen die in uiterste nood alles achter hebben gelaten, wetend dat ze het waarschijnlijk nooit meer terug zien. Mensen die geen leven meer hadden in hun eigen land en voor wie er slechts twee opties overbleven: vluchten of sterven.

Syrische vluchtelingen komen in Griekenland aan land

Syrische vluchtelingen komen in Griekenland aan land

Gelukzoekers … het mocht wat.

Heimwee

Bab as Salaam

Jamil en Jamila zijn twee kinderen van acht jaar. Ze wonen in het Syrische vluchtelingenkamp Bab as Salaam. In het boek “Jamil&Jamila” maakten we kennis met hen en met de omstandigheden in het kamp.
Hoe komt het bijvoorbeeld dat ze hun achternaam niet meer weten? En dat ze de kleuren niet meer kennen? Waar zijn alle verdwenen familieleden?

Deel 2 van Jamil & Jamila: Heimwee

Deel 2 van Jamil & Jamila: Heimwee

In het boek “Heimwee” gaat het verhaal van Jamil en Jamila verder.
Esther en ik zijn naar de grens van Syrië geweest om de verhalen van vluchtelingenkinderen te verwerken in de boeken over Jamil en Jamila. Alles wat we beschrijven is echt gebeurd.
Naast de boeken over Jamil en Jamila heeft Esther ook schoolcontainers beschilderd met haar Droomvallei kunstwerken. Deze containers zijn in januari 2015 in het kamp aangekomen en als school in gebruik genomen.
Esther heeft onder meer Syrische monumenten op de containers geschilderd. Zo hebben de kinderen ver weg van hun huis, dat er waarschijnlijk allang niet meer staat, toch een stukje herkenning, een stukje ‘thuis’.

 

Schoolcontainers beschilderd door Esther van der Ham in het vluchtelingenkamp Bab-as-Salaam

Schoolcontainers in het vluchtelingenkamp Bab-as-Salaam

 

Bommen

‘Alles is nu weg,’ zegt Amira dan. ‘Ons huis. De straat. De winkels. Alles. Dat komt door de bommen.’
Jamila knikt.
‘Mijn mama zegt …’ fluistert Amira en ze gluurt even naar haar moeder. ‘Ze zegt dat Jamil de bommen nog in zijn hoofd heeft. Maar dat kan niet, toch? Ik zie niks als ik naar zijn hoofd kijk.’
Jamila puft. Moet zij dat aan dit kleine meisje uitleggen? Ze denkt even aan Jamil die altijd zo schrikt van lawaai.
‘Natuurlijk heeft Jamil geen echte bommen in zijn hoofd. Maar elke keer als hij een harde knal hoort, dénkt hij dat het weer een bom is,’ zegt ze dan.
Amira knikt met een wijs gezichtje. ‘Wordt zijn hoofd nog beter? Gaan die niet-echte bommen er een keer uit?’ vraag ze.

(Uit: Jamil & Jamila deel 2 ‘Heimwee’. Verschijnt in oktober bij Droomvallei Uitgeverij.)

 
Jij een boek, zij een boek

Er zijn veel manieren om vluchtelingen hulp te bieden. Een daarvan is het kopen van ‘Jamil & Jamila’.
Want: Droomvallei Uitgeverij geeft voor elk Nederlands en Duits verkocht boek een gratis Arabisch exemplaar aan een Syrisch kind.
Het filmpje laat zien hoe deze kinderen zich bij het inkleuren van de kaft al op de boeken verheugen.

De boeken over Jamil & Jamila zijn door mij ook in het Duits vertaald.