Muziek

Nadat ik afgelopen week de prachtige documentaire ‘Vluchten in muziek‘  had gezien, moest ik even terugdenken aan de allereerste reis die ik ‘naar de vluchtelingen’ maakte. Dat was eind 2014 en we gingen naar de Turks-Syrische grens om daar onze boeken ‘Jamil & Jamila‘ uit te delen.

Deze

In de Turkse grensplaats Kilis zagen we de mensen letterlijk de grens over komen …
Er was daar ook een schooltje: leerlingen met jassen aan en mutsen op, want het was koud in de containers. Maar droog. Er waren Syrische juffen en een directeur die met een busje de straten afstruinde, op zoek naar (half)wezen die dan met hem mee naar school mochten. (Mocht je dit bekend voorkomen: dit gegeven hebben we in de roman ‘Vlucht naar Libanon‘ verwerkt).

We zagen en hoorden daar ook een klas zingen. De kinderen gingen er helemaal in op, vol vuur stampten en zongen ze mee. Van de tekst begrepen we helaas helemaal niets, wel zagen we hoe goed de muziek ze deed!

Deze 2

Prachtig, de inzet op Lesbos en hoe dat allemaal gerealiseerd wordt. Diep respect. Maar tegelijkertijd intriest dat het nodig is.
Nog steeds …

Vlucht naar Libanon – roman

Regelmatig is er iets bijzonders als Esther mij opbelt: ik was met vakantie aan de Tsjechische grens toen ze me belde dat ze mijn paspoortnummer moest hebben, omdat we aansluitend aan mijn vakantie naar de Turks-Syrische grens zouden vliegen om daar (voor de eerste keer) ‘Jamil & Jamila’ aan de Syrische vluchtelingenkinderen uit te delen. Ik was druk aan het vertalen toen ze belde dat ze een grote doos vol ‘Beessies’ had ontvangen voor de boekpresentatie van ‘Anna, waar blijf je?’ en ik had zangles (van de vader van bovengenoemde Anna) toen ze belde dat we naar Libanon zouden afreizen.

Libanon heeft diepe indruk gemaakt. Eerst een bezoek aan Beiroet, een stad waar je niet om de burgeroorlog heen kunt … de burgeroorlog die  volgens mijn herinneringen altijd op het journaal was in mijn kindertijd. Daarna een bezoek aan de Nederlandse ambassade en vervolgens reden we via de Beirut-Damascus Highway de Mount Libanon over. Rechts de borden naar Syrië. Wij gingen rechtdoor en zagen aan de Libanese kant van de bergketen kamp na kamp. Allemaal vol vluchtelingen. Wonend in tenten die vaak uit niet meer dan lappen bestonden.

Libanon     Libanon II

Het leek wel of de kinderen merkten dat er iets ‘anders dan anders’ stond te gebeuren als de auto geparkeerd was, want ze stroomden vaak naar ons toe. Ik heb me elke keer weer afgevraagd waar ze allemaal vandaan kwamen. We deelden de boeken ‘Jamil & Jamila’ uit, gaven high-fives, tekenden hartjes op handen en hoorden talloze malen: ‘Miss, my name is …’

Terug in het vliegtuig naar Istanbul bedachten we om een roman te schrijven over deze indrukwekkende dagen: een compleet fictief verhaal inclusief humor, intriges en liefde, afspelend in en om de Libanese vluchtelingenkampen. Met het zand van de kampen nog aan onze bergschoenen creëerden we de op luxe ingestelde Sylvie en haar idealistische zus Rosa. We bedachten wat hoofdlijnen en eenmaal weer gewend thuis – dat duurde dit keer wel even – begonnen we te schrijven.

Maar John Lennon zei het al: “Life is what happens to you, while you’re busy making other plans.”  Onze roman bleef noodgedwongen steken toen we al over de helft waren. Afgelopen herfst boekten we daarom maar weer een huisje om te schrijven en op 14 april is het zover: Vlucht naar Libanon wordt gepresenteerd op het jaarlijkse boekenfeest van Droomvallei Uitgeverij!

Proefdruk I    aankondiging VnL

Drie jaar niet gelezen …

Ik kom uit een gezin waarin iedereen las. Ik ook. Heel vaak was ik in de bieb te vinden, want ook al verwende mijn vader mij enorm met boeken, ik was zo enthousiast en las zo snel, daar was niet tegenop te kopen. Ook mijn kinderen zie je zelden zonder boek. Ik kan me een huis zonder boeken dan ook niet voorstellen, laat staan een leven zonder boeken.

In Griekenland hebben wij vorige maand veel boeken uitgedeeld. In Safe Haven, bij de ‘oude luchthaven’ Ellinikon en ook op Kara Tepe. Overal viel de gretigheid op waarmee de kinderen zich meteen in hun pasverworven schat verdiepten.

Ellinikon ‘Dawar’ lezen – Ellinikon Athens

Tijdens de workshop die ik op Kara Tepe mocht geven, kwam er een oudere jongen voorlezen uit ‘Jamil & Jamila’. Hoewel hij vanwege zijn leeftijd duidelijk niet tot de doelgroep behoorde verslond hij het boek.
Bij navraag bleek hij al drie jaar (drie jaar!) niet gelezen te hebben. Hij had geen boeken, maar vooral: hij miste een plek waar hij eens even helemaal alleen kon zijn en kon lezen.
En ja, dat miste hij. Enorm.

Zo’n gesprekje … tussen de bedrijven door … nuchter verteld … als feit; het zet mij opnieuw aan tot nadenken!

Naar Griekenland – III

Gisteren kwam eind van de middag eerst het superbericht dat de boeken ‘Jamil & Jamila’ in Arabisch, Urdu en Nederlands aangekomen zijn.
Deze boeken worden gedoneerd –  onder meer door de actie ‘Jij een boek? Zij een boek!’ – door Droomvallei Uitgeverij.

’s Avonds stuurde Effie Emmanouilidou foto’s van ‘Dawar’.  Letterlijk vers van de pers ligt de stapel Nederlandse en Farsi boeken in Athene te wachten.

Preview:
‘Wat heeft je moeder?’ vraagt Storm als ze weer naar Dawars huis lopen.
‘Ze is bang.’
‘Wat?’ Storm is heel verbaasd.
‘Soms denkt ze dat we nog in Afghanistan zijn. Dat er allemaal mensen zijn die ons willen oppakken. Dat er oorlog is en overal gevaar. Dan is ze zo bang dat ze niets meer durft. Ze durft niet eens meer uit bed,’ vertelt Dawar.
‘Wat erg.’ Storm is er even stil van. ‘Heb jij dat ook?’
‘Hmm. Niet zo erg als zij. Maar vuurwerk vind ik vreselijk eng. Toen ik net in Nederland was, ging ik naar de nieuwkomersklas. Zo heette dat. Daar heb ik geleerd dat ik heel stevig op mijn voeten moet gaan staan als ik bang ben. En rustig adem moet halen en naar voren moet kijken. Maar dat is moeilijk, want als ik bang ben, wil ik me het liefst verstoppen of heel hard wegrennen.’
Dat snapt Storm wel.
‘En ik ben vaak boos,’ gaat Dawar verder.  ‘Op mijn eerste school hing een boksbal. Daar mocht ik altijd heel hard tegen slaan. Dat hielp.’
‘Zoals je nu tegen de voetbal schopt,’ begrijpt Storm.

voetbal

 

Voor informatie, lezingen, verkooppunten en/of donaties kunt u zich wenden tot
Elsbeth de Jager (info@elsbethdejager.nl) of Ellen Singer (Ellen.Singer@aztech.nl).

‘Dawar’ is op dit moment in het Nederlands en het Farsi verkrijgbaar. De eerstvolgende talen die verschijnen zijn Duits, Engels en Grieks.

Dawar voorkant

Prijs per boekje €10,00.

Helpt u mee?

De verkoop van deze boeken zorgt ervoor dat wij op korte termijn weer nieuwe boeken naar deze vluchtelingenkinderen kunnen brengen!

Dawar achterkant

Naar Griekenland

Soms beginnen dingen met een bescheiden wens. En groeien ze maar door.

Zo benaderde ik een half jaar geleden Virginia Katsimpiri, een van de twee Griekse vertalers van ‘Jamil & Jamila’. Ik wilde namelijk naar de vluchtelingen in Griekenland. Het eerste plan was om in april  naar Virginia in Athene toe te gaan, een presentatie over ‘Jamil & Jamila’ te geven voor PEEMPIP en een paar basisscholen te bezoeken met een voor kinderen geschikte presentatie.

connected lives

Omdat Ellen Singer ook een paar lezingen voor PEEMPIP zou verzorgen was het voor ons vanzelfsprekend om tegelijkertijd te gaan. Al snel sloot de andere vertaler Modern Grieks, Leandra Zoulfoukaridis, zich bij ons aan. En zij heeft vele contacten, bleek al snel.

Tientallen ideeën, uitvoerbare en minder uitvoerbare, vlogen over de tafel als we elkaar ontmoetten en de stroom aan mails en appjes was haast niet bij te houden. Het was een  drukke en spannende tijd: wat gaat ons lukken en wat niet?

Jij een boek? Zij een boek!

wereldburger

Ondertussen moesten er zoveel mogelijk boeken van ‘Jamil & Jamila’ verkocht worden en/of donaties gedaan worden zodat wij zoveel mogelijk boeken mee kunnen nemen. Dat betekende conferenties af als ELIA Together in Berlijn (Ellen en ik), TLC in Warschau (Ellen), maar ook lezingen en veel netwerken binnen Nederland.

ELIA

Nu, een krappe week voor ons vertrek, ligt er een prachtig programma klaar.  Zo gaan we onder meer honderden boeken uitdelen, maken we kennis en werken mee met Because We Carry op Lesbos, gaan we op bezoek bij de Nederlandse Ambassade in Athene (want alle publiciteit blijft in het belang van de vluchtelingen meer dan welkom) en bezoeken we natuurlijk vele vluchtelingen.

Wordt vervolgd.

Ik ga op reis en neem mee …

In 2013 leerden Esther van der Ham en ik elkaar kennen op een schrijfweekend van Marelle Boersma. In Budel, of all places: knus, klein, kneuterig en niks engs aan, behalve misschien een wat uit de kluiten gewassen spin. Ik bedelde Esther de vertaling af van haar prachtige boek ‘Vogel Vera in het wonderbos‘ (waar overigens alle kleine kinderen die ik Duits of Engels leer helemaal dol op zijn!) en zij leverde mij de forellen van mijn nu echt bijna klaar zijnde roman.

De reis naar de Syrische grens daarentegen stond natuurlijk helemaal in het teken van ‘Jamil & Jamila‘. Onze koffers zaten vol met boeken, stickers, kleurplaten, potloden … er konden geen fatsoenlijke schoenen meer bij voor de bezoeken aan diverse interim-ministers.

Nadat ik afgelopen week op AmsterdamFM heb verteld dat het dit keer anders gaat en de boeken in Beirut op ons wachten, hoorde ik echter dat we wel degelijk weer vele boeken mee zullen nemen. Dus geen schoenen of kleding geschikt voor ons bezoek aan de Nederlandse Ambassade aldaar. Het wordt opnieuw:

Ik ga op reis en neem mee: boeken!

'Jamil & Jamila' deel 1 en 2 gebundeld in het Arabisch. Met een speciale kaft voor Libanon.

‘Jamil & Jamila’ deel 1 en 2 gebundeld in het Arabisch. Met een speciale kaft voor Libanon.