Pengroep

Ik blijf het leuk vinden, schrijven met een basisschoolklas. De klas die ik onlangs als ‘schrijfklas’ had, had geweldig zijn best gedaan. In tweetallen waren ze op zoek gegaan naar informatie over mij op internet en ook in tweetallen lazen ze een boek van me en beantwoordden ze vragen als: ‘Voor wie is het boek geschreven?’ en ‘Waar gaat het boek over?’

Daarna gingen ze vragen aan mij bedenken. Zoals elke keer staat de vraag naar mijn leeftijd bovenaan de lijst. Dit keer werd de vraag nader gespecificeerd: ‘We hebben het wel op internet gevonden, maar dat is een oud bericht, dus we denken dat u veel ouder bent.’ Bedankt 🙂

Daarnaast kwam de vraag hoe ik aan de (serieuze) onderwerpen voor mijn boeken kom: homoseksualiteit, vluchtelingen enz.

Mama's           int. vrouwendag

 

Wat vind ik de leukste doelgroep om voor te schrijven?
Waarom spreek ik zo goed Duits?
Hoeveel boeken heb ik geschreven?

Ik heb zo goed mogelijk antwoord gegeven en hoop dat ik ook de niet-lezers een klein duwtje in de richting heb mogen geven van: Lezen is leuk!

 

schoolklas II       schoolklas

Muziek

Nadat ik afgelopen week de prachtige documentaire ‘Vluchten in muziek‘  had gezien, moest ik even terugdenken aan de allereerste reis die ik ‘naar de vluchtelingen’ maakte. Dat was eind 2014 en we gingen naar de Turks-Syrische grens om daar onze boeken ‘Jamil & Jamila‘ uit te delen.

Deze

In de Turkse grensplaats Kilis zagen we de mensen letterlijk de grens over komen …
Er was daar ook een schooltje: leerlingen met jassen aan en mutsen op, want het was koud in de containers. Maar droog. Er waren Syrische juffen en een directeur die met een busje de straten afstruinde, op zoek naar (half)wezen die dan met hem mee naar school mochten. (Mocht je dit bekend voorkomen: dit gegeven hebben we in de roman ‘Vlucht naar Libanon‘ verwerkt).

We zagen en hoorden daar ook een klas zingen. De kinderen gingen er helemaal in op, vol vuur stampten en zongen ze mee. Van de tekst begrepen we helaas helemaal niets, wel zagen we hoe goed de muziek ze deed!

Deze 2

Prachtig, de inzet op Lesbos en hoe dat allemaal gerealiseerd wordt. Diep respect. Maar tegelijkertijd intriest dat het nodig is.
Nog steeds …

Via Lesbos samen naar een taalvirtuoos

Op mijn laatste Lesbos-reis in de herfst 2018 leerde ik Marjolein kennen: zij vond hulp aan vluchtelingen net zo belangrijk als ik, bleek in dezelfde woonplaats opgegroeid te zijn als ik – sterker nog, we zijn jarenlang achterburen geweest – had paardgereden bij dezelfde manege, boeken geleend bij dezelfde bieb enz. Dat schept een band. We bleken allebei gek te zijn op Robert Long. Dat maakte de band nog wat sterker;)
En zo spraken we natuurlijk af om samen naar de voorstelling ‘De dag dat ik Robert Long ontmoette‘ te gaan. Nog nooit heb ik zoveel (tegenstrijdige) reacties op één simpele ‘Hoera, we hebben kaartjes’-post op social media gehad. De teksten van Robert Long raken dus nog steeds, trok ik daaruit mijn bescheiden conclusie.

Natuurlijk was de avond zelf geweldig. Ik was er voor de tweede keer (ik had een derde keer trouwens ook geen straf gevonden …) Vrolijke teksten, intieme teksten, uitdagende teksten – vaak zo lichtvoetig dat het wel lijkt of ze ‘zomaar’ zijn ontstaan. Ik hou van taal (beroepsdeformatie, zullen we maar zeggen) en heb hier grote bewondering voor.

Veel teksten zijn nog steeds zo actueel dat ik me afvraag of Robert Long zijn tijd ver vooruit was of dat de mensheid sindsdien maar bitter weinig heeft geleerd … En ik vraag me ook af of ik het antwoord hierop eigenlijk wel wil weten.

Een voorbeeld mag genoeg zijn: Settala, prachtig indringend gezongen door Maaike Widdershoven:

En daarna, hoe vaak nog
Hoe vaak zijn er boten vertrokken
Vol doodsbange mensen
Op zoek naar een plek om in vrede te leven
Op weg van de hel naar de waanzin
Hoe vaak nog […]

zwemvest     en deze  (Lesbos, oktober 2018)

Hoe vaak nog, hoe lang nog
Hoe vaak zal een vliegtuig vertrekken vol doodsbange mensen
Terug naar de plaats van hun eigen verschrikking
Op weg van de hel naar de waanzin
Hoe lang nog

Bedankblog Lesbos

Ik ging tien dagen naar Lesbos. Met 620 boeken in vijf verschillende talen.
Nog een keer dank aan de vertalers van ADW Vertalingen, die mijn prentenboek Ducky in de grote wereld belangeloos in het Farsi, Arabisch, Urdu, Kurmanci en Frans vertaalden. Heel veel dank aan de Boekvertalers op de Deventer Boekenmarkt: met jullie opbrengsten kon ik alle drukkosten betalen. En natuurlijk dank aan Maaike Maring, uitgever/eigenaar bij Uitgeverij EigenZinnig die haar tijd en kunde spontaan inzette en prachtig opgemaakte boeken aanleverde!

Vooraf had ik met vijf organisaties op Lesbos contact. Ik wist dus al welke talen ze in welke hoeveelheid konden gebruiken, maakte thuis vast de pakketten klaar, boekte koffers bij en vertrok.

koffer

Het eerste pakket was voor Home for all, waar mijn man en ik als vrijwilligers gingen helpen. Home for all is het prachtige initiatief van een Grieks echtpaar, Nikos en Katerina. Zes dagen per week worden er door de vrijwilligers vier groepen mensen uit Moria opgehaald. Bij Home for all krijgen ze een goede maaltijd, we maken een lijst met kledingmaten en zoeken de meest passende kleding voor de mensen uit die ze dan mee terugkrijgen naar Moria.
We horen verhalen waardoor we beseffen dat de titel van de uitzending op 9 oktober Brandpunt+ Moria, de hel op aarde niet overdreven is. Helaas!
We troosten, spelen met de kinderen en praten met handen en voeten. Totdat de groep weer terug moet. Soms huilen kinderen hartverscheurend omdat ze niet terug naar Moria willen, soms klampt een volwassene zich wanhopig aan je vast en soms bijt je zelf maar even op de binnenkant van je wang …
Home for all … een geweldige organisatie. Daar ging dus de eerste lading boekjes naartoe.

Daarna bezochten we Tapuat, een educatief project. Ook hier komen kinderen uit Moria naartoe. Ze worden met een bus opgehaald en gaan hier naar school. Het beleid qua fotograferen van vluchtelingen op Lesbos is streng, maar ik heb wel een foto van de boeken die we daar hebben achtergelaten:

Tapuat                             Moria

Ons volgende bezoek was aan Stichting Bootvluchteling op Moria (rechterfoto).

De dag daarna draaide ik een shift mee bij Shower Power (women only). Shower Power haalt zes dagen per week vrouwen en kleine kinderen op uit Moria. Ze kunnen in het Shower Power-huis douchen met warm water. Het is er schoon en het is er veilig voor ze. Daarna krijgen ze thee met wat lekkers, kunnen ze een beetje ontspannen en wordt er met de kinderen gespeeld.

De laatste stapels gingen naar Kara Tepe, het andere kamp op Lesbos. Ik ben daar al een paar keer eerder geweest, om mijn andere boeken uit te delen, en ze waren ook weer erg blij met dit nieuwste peuter-/kleuterboekje!

KT “Jamil & Jamila’ lezen op Kara Tepe

 

SP ‘Ducky’ lezen bij Shower Power

 

 

Ducky in vijf nieuwe vertalingen

Dankzij de sponsoring van de Vertalersstand van de Deventer Boekenmarkt had ik de mogelijkheid om mijn prentenboek ‘Ducky in de grote wereld‘ (Uitgeverij EigenZinnig) in vijf talen mee te nemen naar Lesbos!

Flyer Deventer Boekenmarkt
Naast de Jamil&Jamila’s nam ik drie koffers vol prentenboeken mee: in het Kurmanci, Frans, Arabisch, Farsi en Urdu. De vertalingen zijn allemaal belangeloos gedaan door ADW Vertalingen. Maaike Maring van Uitgeverij EigenZinnig leverde mij de prachtig opgemaakte boeken aan. Bovendien stuurde Bruno Tersago me op Lesbos nog een zware doos met Farsi boeken die ik vorig jaar bij hem in Athene mocht achterlaten.

Ducky 5 talen                      Lesbos DR

48 uur Lesbos

‘Dag in, dag uit’ was klaar! Joepie, het prentenboek voor de kleintjes op Kara Tepe. Dankzij de noeste arbeid van de vrijwillige vertalers hadden we acht talen: Nederlands, Grieks, Duits en Engels zat in één band en wij dachten Farsi, Arabisch, Kurmanci en Frans ook in één band te doen en die boeken mee te nemen. Totdat Esther me belde. Dat we even waren vergeten dat Farsi en Arabisch ‘andersom’ leest, dus dat we die laatste vier talen niet in één band konden laten drukken. Droomvallei Uitgeverij maakte er dus twee verschillende van.

Op donderdag 19 oktober was het zover. Esther kwam de hal van Schiphol in met 21 kilo boeken! We landden in het begin van de avond op Lesbos en gingen meteen door naar Nikos en Katerina. Wat een geweldige mensen zijn dat toch! Leandra was daar al, zij was ’s ochtend vanuit Thessaloniki komen vliegen. We zagen het magazijn met winterkleren en aten met vluchtelingen uit Moria aan tafel.

20171020_094609  20171020_094542

De volgende ochtend werden we op Kara Tepe verwacht. Dit keer hoefden we de boeken niet mee te dragen in kratten, maar was er een heuse bolderkar. We zijn met Roos van Because we Carry bij alle isoboxen waar kinderen t/m 7 jaar woonden langs geweest en hebben ze een boekje gegeven.

20171023_211233              20171020_103059

Ook overhandigden we de boekjes aan Stavros Mirogiannis. Hij kreeg ook de door Leandra in het Grieks vertaalde ‘Rezi’ die ik hem in juli al had beloofd – toen bestond het boekje alleen nog maar in het Kurmanci.

Zaterdagochtend vlogen we weer naar Nederland. Het was een constructief en goed bliksembezoek!

Ps: Esther heeft uitgerekend dat we sinds onze eerste reis eind 2014 al zo’n 2500 boekjes hebben uitgedeeld. Dank aan de sponsors, dank aan Droomvallei Uitgeverij, dank aan alle vertalers en de illustratoren!

 

20171020_114903

Dag in, dag uit

De meeste mensen kennen het fenomeen wel: dag in, dag uit naar je werk; dag in, dag uit op de fiets door de regen; dag in, dag uit haasten, rennen, stressen …
Dit boekje vertelt over het leven van de vele peuters en kleuters dag in, dag uit op CampUS Kara Tepe op Lesbos.

Peuters en kleuters
Afgelopen zomer was ik voor de tweede keer op Kara Tepe. Ik sprak met één van de medewerkers van Because we Carry en al pratende realiseerden we ons dat er nu weliswaar boekjes waren voor kinderen vanaf zes jaar (‘Jamil & Jamila‘) en ook voor de wat oudere kinderen is er het boekje ‘Reza’.  Reza heette voorheen ‘Dawar‘ en ligt nu tot mijn grote vreugde in de ervaren handen van Droomvallei Uitgeverij waar de titel is omgedoopt tot ‘Reza’ (de inhoud in hetzelfde gebleven).
Maar voor de kleinere kinderen was er nog niets.
Ik besloot voor hen een boekje te schrijven over het dagelijks leven op Kara Tepe:
Dag in, dag uit.

Veel talen!
Afgelopen zaterdag werd het boekje gepresenteerd in het Nederlands/Duits/Engels/Grieks. De illustraties van Kitty van Oosten zijn prachtig en levensecht. De vele honden, maar ook de slang, de foodtruck, het ‘bananen-ontbijt’; we vinden het allemaal terug in Dag in, dag uit!

Op 19 oktober vertrekken Esther van der Ham en ik naar Lesbos waar we Leandra Zoulfoukaridis ontmoeten. Samen gaan we de boekjes uitdelen op Kara Tepe in de talen Arabisch/Farsi/Frans/Kurmanci.

Drie jaar niet gelezen …

Ik kom uit een gezin waarin iedereen las. Ik ook. Heel vaak was ik in de bieb te vinden, want ook al verwende mijn vader mij enorm met boeken, ik was zo enthousiast en las zo snel, daar was niet tegenop te kopen. Ook mijn kinderen zie je zelden zonder boek. Ik kan me een huis zonder boeken dan ook niet voorstellen, laat staan een leven zonder boeken.

In Griekenland hebben wij vorige maand veel boeken uitgedeeld. In Safe Haven, bij de ‘oude luchthaven’ Ellinikon en ook op Kara Tepe. Overal viel de gretigheid op waarmee de kinderen zich meteen in hun pasverworven schat verdiepten.

Ellinikon ‘Dawar’ lezen – Ellinikon Athens

Tijdens de workshop die ik op Kara Tepe mocht geven, kwam er een oudere jongen voorlezen uit ‘Jamil & Jamila’. Hoewel hij vanwege zijn leeftijd duidelijk niet tot de doelgroep behoorde verslond hij het boek.
Bij navraag bleek hij al drie jaar (drie jaar!) niet gelezen te hebben. Hij had geen boeken, maar vooral: hij miste een plek waar hij eens even helemaal alleen kon zijn en kon lezen.
En ja, dat miste hij. Enorm.

Zo’n gesprekje … tussen de bedrijven door … nuchter verteld … als feit; het zet mij opnieuw aan tot nadenken!

In Griekenland – III

Twee dagen Lesbos

Bij Nikos en Katerina werden we heel hartelijk ontvangen. Vooral Leandra, die al een oude bekende van ze was. De “Jamil en Jamila” boeken zijn bij hen afgeleverd. Desondanks en ondanks het feit dat we 23 kilo mee mochten van Athene naar Lesbos en onze overbodige rommel in ons appartement in Athene konden achterlaten, had ik een loodzware koffer met overgewicht … Dat kwam natuurlijk door “Dawar” die mij in ruime getale vergezelde.

’s Nachts had Leandra eindelijk het bericht gekregen dat niet alleen Because We Carry  maar óók Save the Children toestemming gaf voor mijn workshop. Die zijn we in Mytilini voor alle kinderen gaan kopiëren en daarna reden we naar Kara Tepe. Na alle officiële registraties liepen we het kamp in. De tenten met sneeuw die ik van de winter veelvuldig op het nieuws voorbij zag komen zijn inmiddels vervangen door isoboxen. Ik probeerde me in te beelden hoe het is om alles achter te moeten laten, de levensgevaarlijke boottocht te overleven en in zo’n isobox te wonen met vijf kinderen … Niet wetend wanneer je ‘verder’ mag en waar naar toe …

We boden een Grieks exemplaar van “Jamil & Jamila” aan aan General Manager
Stavros Mirogiannis.

20170427_131432

Later op de middag gingen we naar ‘de zwemvesten’ aan de andere kant van het eiland. Ik kan hier niet veel over zeggen, ik schiet nog elke keer vol als ik mijn foto’s zie, de ellende die erachter zit, onmetelijk, onmenselijk …

IMG_20170427_164403_917

De volgende dag stonden we samen met de leden van team 80 van BWC 825 ontbijten klaar te maken die we daarna ronddeelden. Na de workshop (er werden boze mannen getekend achter tralies; al het fruit in het land van herkomst werd in de meest onwerkelijk mooie kleuren getekend; ook de bananen die bij het ontbijt horen werden vaak op papier gezet) haalden we de vier kratten met boeken op: “Jamil & Jamila” in het Arabisch, Frans, Grieks en Urdu, “Dawar” in het Farsi. (Ondanks het feit dat we 250 exemplaren hadden laten drukken, hadden we Farsi tekort. Die sturen we na.)
Wat waren de kinderen weer blij!
(Vanwege de privacy van de kinderen post ik hier geen foto’s van).

IMG_20170428_120515_789

 

Naar Griekenland – III

Gisteren kwam eind van de middag eerst het superbericht dat de boeken ‘Jamil & Jamila’ in Arabisch, Urdu en Nederlands aangekomen zijn.
Deze boeken worden gedoneerd –  onder meer door de actie ‘Jij een boek? Zij een boek!’ – door Droomvallei Uitgeverij.

’s Avonds stuurde Effie Emmanouilidou foto’s van ‘Dawar’.  Letterlijk vers van de pers ligt de stapel Nederlandse en Farsi boeken in Athene te wachten.

Preview:
‘Wat heeft je moeder?’ vraagt Storm als ze weer naar Dawars huis lopen.
‘Ze is bang.’
‘Wat?’ Storm is heel verbaasd.
‘Soms denkt ze dat we nog in Afghanistan zijn. Dat er allemaal mensen zijn die ons willen oppakken. Dat er oorlog is en overal gevaar. Dan is ze zo bang dat ze niets meer durft. Ze durft niet eens meer uit bed,’ vertelt Dawar.
‘Wat erg.’ Storm is er even stil van. ‘Heb jij dat ook?’
‘Hmm. Niet zo erg als zij. Maar vuurwerk vind ik vreselijk eng. Toen ik net in Nederland was, ging ik naar de nieuwkomersklas. Zo heette dat. Daar heb ik geleerd dat ik heel stevig op mijn voeten moet gaan staan als ik bang ben. En rustig adem moet halen en naar voren moet kijken. Maar dat is moeilijk, want als ik bang ben, wil ik me het liefst verstoppen of heel hard wegrennen.’
Dat snapt Storm wel.
‘En ik ben vaak boos,’ gaat Dawar verder.  ‘Op mijn eerste school hing een boksbal. Daar mocht ik altijd heel hard tegen slaan. Dat hielp.’
‘Zoals je nu tegen de voetbal schopt,’ begrijpt Storm.

voetbal

 

Voor informatie, lezingen, verkooppunten en/of donaties kunt u zich wenden tot
Elsbeth de Jager (info@elsbethdejager.nl) of Ellen Singer (Ellen.Singer@aztech.nl).

‘Dawar’ is op dit moment in het Nederlands en het Farsi verkrijgbaar. De eerstvolgende talen die verschijnen zijn Duits, Engels en Grieks.

Dawar voorkant

Prijs per boekje €10,00.

Helpt u mee?

De verkoop van deze boeken zorgt ervoor dat wij op korte termijn weer nieuwe boeken naar deze vluchtelingenkinderen kunnen brengen!

Dawar achterkant