Zwitserse uitgave Jamil & Jamila

Vijf jaar geleden stapten Esther en ik in het vliegtuig naar Gaziantep: onze eerste Jamil & Jamila– reis. Onze koffers zaten zo vol met boeken en stickers voor de vluchtelingenkinderen daar dat er geen plaats/gewicht over was voor iets anders en we dus letterlijk op onze bergschoenen naar de minister gingen (Ik had nog wel nieuwe veters van mijn man gekregen, dat wel). Later bleek dat dat eigenlijk ‘gewoon’ was voor dit soort reizen, want in Libanon liepen we op bergschoenen met het zand van de kampen er nog aan naar de ambassade 😉 Er zijn belangrijkere dingen die mee moeten dan mooie kleren.

In die vijf jaar dat ‘Jamil & Jamila’ nu bestaat, gebeuren er steeds weer mooie, nieuwe dingen. Zo kreeg ik vorige week een mail van twee studenten uit Duitsland: voor hun masterstudie over vluchtelingen in kinderboeken hadden ze (de Duitse versie van) Jamil & Jamila gebruikt.

Van Esther kreeg ik een mail dat de Zwitserse versie bijna, bijna, bijna klaar is. Een boek met alle vier de talen die in Zwitserland worden gesproken in één band. Hoe mooi is dat?! Vooral het vinden van een vertaler naar het Reto-Romaans/Rumantsch was een moeilijke opgave. Dankzij een van onze vertalers naar het Fries, Kobe Flapper, is het uiteindelijk toch gelukt!

Pengroep

Ik blijf het leuk vinden, schrijven met een basisschoolklas. De klas die ik onlangs als ‘schrijfklas’ had, had geweldig zijn best gedaan. In tweetallen waren ze op zoek gegaan naar informatie over mij op internet en ook in tweetallen lazen ze een boek van me en beantwoordden ze vragen als: ‘Voor wie is het boek geschreven?’ en ‘Waar gaat het boek over?’

Daarna gingen ze vragen aan mij bedenken. Zoals elke keer staat de vraag naar mijn leeftijd bovenaan de lijst. Dit keer werd de vraag nader gespecificeerd: ‘We hebben het wel op internet gevonden, maar dat is een oud bericht, dus we denken dat u veel ouder bent.’ Bedankt 🙂

Daarnaast kwam de vraag hoe ik aan de (serieuze) onderwerpen voor mijn boeken kom: homoseksualiteit, vluchtelingen enz.

Mama's           int. vrouwendag

 

Wat vind ik de leukste doelgroep om voor te schrijven?
Waarom spreek ik zo goed Duits?
Hoeveel boeken heb ik geschreven?

Ik heb zo goed mogelijk antwoord gegeven en hoop dat ik ook de niet-lezers een klein duwtje in de richting heb mogen geven van: Lezen is leuk!

 

schoolklas II       schoolklas

Wereldvluchtelingendag – 20 juni 2019

Kilis 2014

Je was komen lopen
over de grens.
Ik zag je. Een vluchteling?
Nee. Een moeder. Een mens.

Ontzet. Is dit waar?
Een omhelzing, een blik.
Een moment was het ‘wij’
niet meer ‘jij’, niet meer ‘ik’

Kilis

Athene 2017

Je ogen een mix van angst,
vechtlust, heimwee naar je land.
Leegte en niet welkom zijn,
met je drie kindjes aan de hand.

Je ziet me. Herkenning.
Tweede ontmoeting, totaal onverwacht.
Huilen, een stap in elkaars armen,
Medemens, wat heb jij een kracht!

Safe Haven

(Foto: Bruno Tersago, Safe Haven, Athens)

© Elsbeth de Jager

Recensies

Recensies blijven spannend. Een beetje ‘eng’ ook wel, want er kan meedogenloos geoordeeld worden over jouw boek, dat boek waaraan je met zoveel liefde hebt gewerkt.

Libanon II      45747804_2185306681502821_224178798722023424_n

Er kwam weer een prachtige recensie online. Dit keer van Hanneke Tinor Centi.
Het is fijn als je aan de recensie merkt dat de recensent het boek ook daadwerkelijk heeft gelezen (al zou dat eigenlijk logisch moeten zijn, toch?). En het is nog fijner als je merkt dat de recensent juist die dingen uit het boek heeft gehaald die ik als auteur belangrijk vind.

recensie voor blog

Muziek

Nadat ik afgelopen week de prachtige documentaire ‘Vluchten in muziek‘  had gezien, moest ik even terugdenken aan de allereerste reis die ik ‘naar de vluchtelingen’ maakte. Dat was eind 2014 en we gingen naar de Turks-Syrische grens om daar onze boeken ‘Jamil & Jamila‘ uit te delen.

Deze

In de Turkse grensplaats Kilis zagen we de mensen letterlijk de grens over komen …
Er was daar ook een schooltje: leerlingen met jassen aan en mutsen op, want het was koud in de containers. Maar droog. Er waren Syrische juffen en een directeur die met een busje de straten afstruinde, op zoek naar (half)wezen die dan met hem mee naar school mochten. (Mocht je dit bekend voorkomen: dit gegeven hebben we in de roman ‘Vlucht naar Libanon‘ verwerkt).

We zagen en hoorden daar ook een klas zingen. De kinderen gingen er helemaal in op, vol vuur stampten en zongen ze mee. Van de tekst begrepen we helaas helemaal niets, wel zagen we hoe goed de muziek ze deed!

Deze 2

Prachtig, de inzet op Lesbos en hoe dat allemaal gerealiseerd wordt. Diep respect. Maar tegelijkertijd intriest dat het nodig is.
Nog steeds …

Via Lesbos samen naar een taalvirtuoos

Op mijn laatste Lesbos-reis in de herfst 2018 leerde ik Marjolein kennen: zij vond hulp aan vluchtelingen net zo belangrijk als ik, bleek in dezelfde woonplaats opgegroeid te zijn als ik – sterker nog, we zijn jarenlang achterburen geweest – had paardgereden bij dezelfde manege, boeken geleend bij dezelfde bieb enz. Dat schept een band. We bleken allebei gek te zijn op Robert Long. Dat maakte de band nog wat sterker;)
En zo spraken we natuurlijk af om samen naar de voorstelling ‘De dag dat ik Robert Long ontmoette‘ te gaan. Nog nooit heb ik zoveel (tegenstrijdige) reacties op één simpele ‘Hoera, we hebben kaartjes’-post op social media gehad. De teksten van Robert Long raken dus nog steeds, trok ik daaruit mijn bescheiden conclusie.

Natuurlijk was de avond zelf geweldig. Ik was er voor de tweede keer (ik had een derde keer trouwens ook geen straf gevonden …) Vrolijke teksten, intieme teksten, uitdagende teksten – vaak zo lichtvoetig dat het wel lijkt of ze ‘zomaar’ zijn ontstaan. Ik hou van taal (beroepsdeformatie, zullen we maar zeggen) en heb hier grote bewondering voor.

Veel teksten zijn nog steeds zo actueel dat ik me afvraag of Robert Long zijn tijd ver vooruit was of dat de mensheid sindsdien maar bitter weinig heeft geleerd … En ik vraag me ook af of ik het antwoord hierop eigenlijk wel wil weten.

Een voorbeeld mag genoeg zijn: Settala, prachtig indringend gezongen door Maaike Widdershoven:

En daarna, hoe vaak nog
Hoe vaak zijn er boten vertrokken
Vol doodsbange mensen
Op zoek naar een plek om in vrede te leven
Op weg van de hel naar de waanzin
Hoe vaak nog […]

zwemvest     en deze  (Lesbos, oktober 2018)

Hoe vaak nog, hoe lang nog
Hoe vaak zal een vliegtuig vertrekken vol doodsbange mensen
Terug naar de plaats van hun eigen verschrikking
Op weg van de hel naar de waanzin
Hoe lang nog

Jamil & Jamila

Gisteren kwam ik een foto van twee jaar geleden tegen:

II

De Syrische mama met drie kleine kinderen, die ik in 2014 in Kilis ontmoette en tot onze verbazing en ontroering in 2017 in Safe Haven, Athene, opnieuw. Zij herkende mij en we moesten allebei huilen. Een maand daarna kon ze m.b.v. donaties (onder meer via Facebook, social media hebben ook hun kracht) hun tickets naar Duitsland boeken. Eindelijk, na jaren van angst, onzekerheid en gevoelens waar ik niet eens aan durf te denken, waren ze weer samen met de papa.

Net las ik een al wat oudere recensie over Jamil & Jamila:
Jamila woont al een poosje in het vluchtelingenkamp, samen met haar familie. Niet haar hele familie, want haar broer Farouk is er niet en ze weten ook niet waar hij dan wel is. […] Vandaag komt er een nieuw klasgenootje: Jamil. […] Jamil wil niet nadenken over wat hij heeft meegemaakt en er al helemaal niet over praten.

Over deel 2 ‘Heimwee’ schreef dezelfde recensent onder meer:
In dit boekje worden op een eenvoudige en begrijpelijke manier de gevolgen van de oorlog beschreven, zonder dat het heel zwaar wordt gemaakt. Je leest waardoor het zusje van Jamil verlamd is geraakt en je leest ook waarom zingen zo belangrijk is. Dit wordt allemaal op een begrijpelijke en eenvoudige manier beschreven. Ook komen er leuke en blijde dingen aan de orde in het boekje. Dit boekje is daarom zeer geschikt om samen met je kind(eren) te lezen […]

Ik zou zeggen: Lees, koop, doneer, doe … Het is helaas nog steeds zo nodig!

IMG_20170428_183745_946        wereldburger