Muziek

Nadat ik afgelopen week de prachtige documentaire ‘Vluchten in muziek‘  had gezien, moest ik even terugdenken aan de allereerste reis die ik ‘naar de vluchtelingen’ maakte. Dat was eind 2014 en we gingen naar de Turks-Syrische grens om daar onze boeken ‘Jamil & Jamila‘ uit te delen.

Deze

In de Turkse grensplaats Kilis zagen we de mensen letterlijk de grens over komen …
Er was daar ook een schooltje: leerlingen met jassen aan en mutsen op, want het was koud in de containers. Maar droog. Er waren Syrische juffen en een directeur die met een busje de straten afstruinde, op zoek naar (half)wezen die dan met hem mee naar school mochten. (Mocht je dit bekend voorkomen: dit gegeven hebben we in de roman ‘Vlucht naar Libanon‘ verwerkt).

We zagen en hoorden daar ook een klas zingen. De kinderen gingen er helemaal in op, vol vuur stampten en zongen ze mee. Van de tekst begrepen we helaas helemaal niets, wel zagen we hoe goed de muziek ze deed!

Deze 2

Prachtig, de inzet op Lesbos en hoe dat allemaal gerealiseerd wordt. Diep respect. Maar tegelijkertijd intriest dat het nodig is.
Nog steeds …

Via Lesbos samen naar een taalvirtuoos

Op mijn laatste Lesbos-reis in de herfst 2018 leerde ik Marjolein kennen: zij vond hulp aan vluchtelingen net zo belangrijk als ik, bleek in dezelfde woonplaats opgegroeid te zijn als ik – sterker nog, we zijn jarenlang achterburen geweest – had paardgereden bij dezelfde manege, boeken geleend bij dezelfde bieb enz. Dat schept een band. We bleken allebei gek te zijn op Robert Long. Dat maakte de band nog wat sterker;)
En zo spraken we natuurlijk af om samen naar de voorstelling ‘De dag dat ik Robert Long ontmoette‘ te gaan. Nog nooit heb ik zoveel (tegenstrijdige) reacties op één simpele ‘Hoera, we hebben kaartjes’-post op social media gehad. De teksten van Robert Long raken dus nog steeds, trok ik daaruit mijn bescheiden conclusie.

Natuurlijk was de avond zelf geweldig. Ik was er voor de tweede keer (ik had een derde keer trouwens ook geen straf gevonden …) Vrolijke teksten, intieme teksten, uitdagende teksten – vaak zo lichtvoetig dat het wel lijkt of ze ‘zomaar’ zijn ontstaan. Ik hou van taal (beroepsdeformatie, zullen we maar zeggen) en heb hier grote bewondering voor.

Veel teksten zijn nog steeds zo actueel dat ik me afvraag of Robert Long zijn tijd ver vooruit was of dat de mensheid sindsdien maar bitter weinig heeft geleerd … En ik vraag me ook af of ik het antwoord hierop eigenlijk wel wil weten.

Een voorbeeld mag genoeg zijn: Settala, prachtig indringend gezongen door Maaike Widdershoven:

En daarna, hoe vaak nog
Hoe vaak zijn er boten vertrokken
Vol doodsbange mensen
Op zoek naar een plek om in vrede te leven
Op weg van de hel naar de waanzin
Hoe vaak nog […]

zwemvest     en deze  (Lesbos, oktober 2018)

Hoe vaak nog, hoe lang nog
Hoe vaak zal een vliegtuig vertrekken vol doodsbange mensen
Terug naar de plaats van hun eigen verschrikking
Op weg van de hel naar de waanzin
Hoe lang nog